Ρυθμιστικό Θεσσαλονίκης: Συνολικός σχεδιασμός επί τάπητος;

Βιβιάννα Α. Μεταλληνού- 9.02.2009

Αναρωτιέμαι: – Είναι αλήθεια τόσο δύσκολο να σκεφθούμε και να δράσουμε συνολικά; – Να προβλέψουμε και να πορευθούμε οργανωμένα; Το ερώτημα μπαίνει και ξαναμπαίνει επιτακτικά κάθε μέρα, καταγράφοντας την ανυπαρξία συντονισμού, επίβλεψης, προγραμματισμού και προώθησης αναπτυξιακού σχεδιασμού της πόλης, στην αδυναμία μας να προχωρήσουμε μπροστά ακόμα κι όταν επεμβαίνουμε για ¨λόγους ασφάλειας και υγιεινής¨ σε μία εγκατάσταση κοινής ωφέλειας – όπως ο ΟΦΘ στην παραλία, ή στην ανεπάρκεια σχεδιασμού ενός μεγάλου έργου, που ξεσήκωσε μια ολόκληρη πόλη, για να κατανοήσει το κράτος, ότι δεν μπορεί να κινείται με μεγεθυντικό φακό ανά περίπτωση και να αποφασίζει εκλεκτικά και προκλητικά τομές στο σώμα ενός ζώντος οργανισμού χωρίς συνολική θεώρηση- το παράδειγμα της υποθαλάσσιας αρτηρίας Θεσσαλονίκης. Και το ερώτημα γίνεται ακόμα πιο αγωνιώδες όταν ξέρουμε ότι από το 1985 υπάρχει ο Νόμος 1561/85, που οργανώνει και συστηματοποιεί το σύνολο εκείνο των στόχων, κατευθύνσεων, προγραμμάτων και μέτρων που είναι αναγκαία για τη χωροταξική και πολεοδομική οργάνωση- τη ρύθμιση- της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης – γνωστός και ως Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης, χωρίς όμως πλέον να είναι σε θέση να ρυθμίσει τίποτα από όσα ορίσθηκε να διαχειρισθεί. Είναι καίρια η λέξη ρυθμιστικό που επιλέχθηκε. Δημιουργεί μια αίσθηση ασφάλειας και ήρεμης εξουσίας. Και είναι πράγματι έτσι μία επαναστατική για τον καιρό που συντάχθηκε νομοθεσία, που απορρέει άμεσα στο Σύνταγμα, ως προς την αναφορά του στην έννοια της φυσιογνωμίας των ελληνικών πόλεων. Το άρθρο 24 διατυπώνει την πρώτη θεσμική προσέγγιση της αισθητικής της πόλης με τον όρο της προστασίας του φυσικού, οικιστικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης προβλέπει, μεταξύ άλλων, την οργάνωση και ανασυγκρότηση του ΠΣΘ και την ανάδειξη της φυσιογνωμίας της πόλης με στόχο την ποιοτική της αναβάθμιση. Φορέας και εκφραστής της υλοποίησης του σχεδίου είναι ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Θεσσαλονίκης, ο οποίος πράγματι στα 10 πρώτα χρόνια λειτουργίας του, αποτέλεσε τον εμψυχωτή ενεργειών που άλλαξαν καίρια το βηματισμό της πόλης. Ο ΟΡΘ ήταν μεταξύ άλλων, ο φορέας συντονισμού και διαχείρισης του Στρατηγικού Σχεδίου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, ενός διεπιστημονικού προγραμματισμού που έθετε τις βασικές προτεραιότητες και στόχους για την οικονομική και κοινωνική συνοχή στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης. Το Στρατηγικό Σχέδιο προσδιόριζε άξονες και δράσεις-πλαίσιο με χρονικό ορίζοντα το 2010. Σήμερα, στο 2009, είμαστε ακριβείς να καταθέσουμε ότι τίποτα από ότι προέβλεπε το ΣΣΒΑ δεν τέθηκε σε εφαρμογή ολοκληρωμένα. Η εποχή της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Θ ’97 με άμεση συνέργεια του ΟΡΘΕ, ταυτίσθηκε με μια προσπάθεια για συνολική πολεοδομική ανάκαμψη του ΠΣΘ, με προφανή στόχο τον επαναπροσδιορισμό της αστικότητας και του μητροπολιτικού χαρακτήρα της Θεσσαλονίκης: Οι αστικές αναπλάσεις, οι διεθνείς και πανελλήνιοι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί για κεντρικά στον σχεδιασμό σημεία της πόλης, οι διαγωνισμοί για τους αρχαιολογικούς χώρους, οι επεμβάσεις σε σημαντικούς άξονες, οι αρχαιολογικοί περίπατοι, οι παρεμβάσεις στην Άνω Πόλη, οι αποκαταστάσεις των παραδοσιακών αγορών στο εμπορικό κέντρο κ.α., συνέβαλαν στην αναζωογόνηση του πολεοδομικού ιστού και δημιούργησαν μια παρακαταθήκη προτάσεων και ιδεών για μια συνολική στρατηγική αναβάθμισης της πόλης. Όλα αυτά βρίσκονται στο εγγύς -σαν σήμερα- παρελθόν μας όμως. Με την επικαιροποίηση σήμερα του ΡΣΘ, τίθεται ίσως ξανά επί τάπητος η προοπτική για το συνολικό επαναπροσδιορισμό της ανάγνωσης της πόλης. Περιμένουμε με αγωνία και συμμετέχουμε διεκδικώντας την ενεργά: Το Δίκτυο για την Πόλη, οργανώνει σήμερα την πρώτη δημόσια συζήτηση για το Ρυθμιστικό. Για να είμαστε έτοιμοι.

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s